Te Whakapapa

He Kōrero Tuku

kiaatamai.logoI whakatūngia a Kia Ata Mai Educational Trust (Kia Ata Mai) i raro i te Pouhere Tīti i te 30 o Pipiri 1994, ā, i te Hōngongoi o taua tau tonu ka  tū hei Pouhere Ohaoha.

Ko Te Amorangi, Te Wharehuia Milroy, tētahi o ngā taituarā o Kia Ata Mai i te tīmatatanga mai, ā, kua roa ia e noho ana hei āhuru mōwai mō te kaupapa nei. Waihoki, nāna anō te ingoa Kia Ata Mai i takoha mai, hei tāna e whakaatuhia ana ngā kupu Kia Ata Mai i te whakakoi o te hinengaro.

I whakatūngia a Kia Ata Mai e ngā kaiako me ngā pou o roto i ngā kura, i runga anō i te kōingo o ngākaunui kia whakapiki, kia hāpai, kia kōkiri i te kounga o te mātauranga ki roto i nga kura. E whakapono pū ana mātou e tika ana kia poipoia, kia atawhaingia, kia whakaakongia ia ākonga ki raro i ngā akoranga kounga e hāngai ana. Ko te nuinga o ngā kaitiaki tarahitī o mua kei Kia Ata Mai tonu e kawe ana i te kaupapa ki ōna taumata, ā, e tautoko tonu ana i te ao mātauranga Māori.

 


Ko ngā whāinga matua o Kia Ata Mai i te tūtanga mai:

  • Ko te waihanga, ko  te whakatairanga i ngā hōtaka reo matatini e hāngai ana ki te pānui hei whakamahinga mā ngā Kura Kaupapa Māori me ngā kura reorua, rumaki hoki kia puāwai ai te ao ako o te tamaiti.
  • Ko te whakatairanga, ko te taunaki, ko te hāpai hoki i te whakaputanga o ngā rauemi pānui reo Māori e hāngai tika ana, e kounga hoki ana, mā ngā tamariki kei ngā kura kaupapa Māori, kei ngā kura reorua, rumaki anō hoki kia puāwai ai te ao ako o te tamaiti.
  • Ko te tautoko i ngā kaupapa e hāpai ana i te kounga o te reo Māori, i ngā kaupapa whakangungu kaiako i ngā Kura Māori, ā, ko te tautāwhi hoki i ngā kaupapa Māori aha noa.

Ko ngā whāinga whānui o Kia Ata Mai o nāianei:

  • Ko te tuku i ngā hōtaka whakangungu kaiako, i ngā kaupapa whakangaiotanga anō hoki ki ngā kaiako i ngā kura.
  • Ko te tautoko i ngā kaupapa Māori.

Ngā Hikoitanga

I te tau 1998, i whakaputaina e Kia Ata Mai te rauemi He Mātai Mātātupu, nā te Waikato Education Foundation te kaupapa nei i tautoko ā-pūtea. Ko He Mātai Matatupu te rerenga Māori o tā Marie Clay aromatawai An Observation Survey of Early Literacy Achievement (6 year net). Nā te mahi tahi, nā te wānanga tahi ki tō Clay taha i toko ake ai te whakaaro kia noho ko te reo matatini hei kaupapa matua mā Kia Ata Mai.

He whānui ngā kaupapa reo matatini ka whāia e Kia Ata Mai pēnei i te whakaputanga o ngā:

He kaupapa reo matatini anō ēnei kua kōkirihia e Kia Ata Mai:

  • Ngā Kete Kōrero Framework Ko te whakataumata i ngā pukapuka reo Māori (1995)
  • Te Reo Matatini  (Te Reo Pānui ki te reo Māori) He pepa rautaki mā Te Tāhuhu o te Mātauranga (2007)
  • Te wāhanga whakaako reo Māori ki roto i pepa whānui o Te Marautanga o Aotearoa (2008)
  • Ngā Taumatua – He hōtaka whakangungu kaiako ki ngā āhuatanga huhua o Te Reo Matatini, he kaupapa whai i te tohu paerua. E 84 ngā kaiako i whakangungua i ngā tau e 7 (2003 – 2009).
  • Ngā Whanaketanga Rumaki Māori (2010)
  • Rukuhia Rārangahia  (2014)
  • Ko ngā hui Whakatau Aronga ā-motu (2015)  

Kua roa ngā pouwhakahaere o Kia Ata Mai e whai pūkenga ana, e whai wheako ana i ngā horopaki whakahaere kura, i ngā kerēme ā-iwi, i ngā pakihi ā-iwi, i ngā kaporeihana Māori anō hoki. Nā reira, he whānui ngā pūkenga hautū kaupapa, ngā pūmanawa ārahi tāngata, ngā wheako whakaako, ngā mōhiotanga whakahaere pakihi kei waenga i te whānau o Kia Ata Mai.

Kua āta kimihia, kua āta tohua e Kia Ata Mai ngā kaiako, ngā pouārahi me ngā rangatira nō ngā tōpito katoa o te motu hei ringa mahi mā te ratonga whakangaio nei, kia whāngaihia ngā kaupapa i runga i te kounga o te whakaaro tiketike me te ngākau iti anō hoki. E mātau ana ngā ringa mahi ki ngā ao e rua o te mātauranga, Māori mai, Pākehā mai.


Te Mata Pakihi

Kei te kōawa o ngā ratonga o te ao mātauranga Māori ngā tino mahi a Kia Ata Mai e noho ana.

  • Kua whai kirimana a Kia Ata Mai, i raro i te Tāhuhu o te Mātauranga, ki te tuku i ngā hōtaka whakangaio ki roto i ngā kura mō:
  • Te reo Matatini
  • Aromatawai
  • Pūtaiao
  • Tūmuaki me ngā āhuatanga whakahaere
  • Te Reo o te Kaiako
  • Te Marautanga o Aotearoa
  • me Te Reo Matatini o te Pāngarau

E mahi tahi ana a Kia Ata Mai me Ngā Kura ā Iwi o Aotearoa ki te waihanga, ki te whakahaere hoki i tētahi hōtaka ā-ipurangi e kīia nei ko Mauri Oho, Mauri Tau. He kaupapa tēnei e āta hāpai ana i ngā ākonga e ngana tonu ana ki te whakatutuki i ngā taumata o Ngā Whanaketanga Rumaki Māori.

E kore e tatū te hiahia o kōingo nui ki te whakatupu, ki te whāngai, ki te ngaki i te māra o mātauranga kia haumako ai mā ngā kākano kia puāwai ai ā tōna wā hei rangatira mā te whānau, te hapū, te iwi, te hapori anō hoki. Kia tū hoki hei tangata o te ao.